Truskawki to wyjątkowo cenna uprawa w rolnictwie, doceniana za swoje walory smakowe i zdrowotne. Aby uzyskać najlepsze plony o najwyższej jakość i smakowitości, nie wystarczy posadzić sadzonek na wiosnę – sukces zależy od wieloetapowego planowania, odpowiednich praktyk agrotechnicznych oraz dbałości o każdy detal. Poniżej przedstawiamy kluczowe tajniki uprawy, które zwiększą wydajność plantacji oraz zapewnią truskawkom optymalne warunki wzrostu.
Wybór odmiany i przygotowanie stanowiska
Decyzja o odpowiedniej odmianie truskawek to podstawa sukcesu. W zależności od regionu, klimatu i przeznaczenia plonów (konsumpcja świeża, przetwórstwo czy rynek mrożonek), warto rozważyć odmiany wczesne, średnio wczesne i późne. Najpopularniejsze to np. ‘Elsanta’ czy ‘Honeoye’, ale coraz częściej sięga się po odmiany odporne na choroby.
- płodozmian: Unikanie sadzenia truskawek po innych roślinach jagodowych minimalizuje ryzyko przenoszenia szkodników i patogenów.
- Orientacja rzędów: Ułożenie południe–północ poprawia nasłonecznienie i redukuje ryzyko przegrzewania liści.
- Przygotowanie gleby: Glebę próchniczą i przepuszczalną wzbogaca się kompostem lub obornikiem, poprawiając jej strukturę.
- pH gleby: Optymalny poziom pH w zakresie 5,5–6,5 zapewnia najlepszą dostępność mikroelementów.
- Systemy odwadniające: W rejonach podmokłych montaż drenażu chroni korzenie przed zgnilizną.
Zabieg głębokiej orki lub kultywatora oraz agregat uprawowy to kluczowe narzędzia do wyrównania gleby i zniszczenia chwastów. Warto też mulczowanie czarną folią lub słomą, co ogranicza parowanie wody i hamuje rozwój chwastów.
Nawożenie i nawadnianie
Nawet najlepsze stanowisko nie wystarczy bez precyzyjnego nawożenie. Truskawki są wrażliwe na niedobory azotu, fosforu i potasu, jednak nadmiar azotu może prowadzić do obfitszego wzrostu liści kosztem owocowania.
Rodzaje nawozów
- Azot (N): dawka początkowa 30–40 kg/ha, podzielona na kilka dawek.
- Fosfor (P) i potas (K): stosowane jesienią lub na wiosnę, 50–70 kg/ha.
- Mikroelementy: bor, magnez, cynk – w formie chelatów w okresie kwitnienia.
Stosowanie nawożenia dolistnego, zwłaszcza w fazie kwitnienia i zawiązywania owoców, poprawia odporność roślin na stresy środowiskowe. Alternatywnie, warto zastosować biostymulatory z wyciągiem z alg lub aminokwasami.
Systemy nawadniania
- Deszczownia: prosta w instalacji, ale mniej precyzyjna.
- Kapilarne systemy: linie kroplujące dostarczają wodę bezpośrednio do korzeni.
- Automatyczne sensory wilgotności: regulują cykle nawadniania, zmniejszając straty wody.
Optymalne podlewanie to 20–25 mm wody na tydzień, z częstotliwością zależną od warunków pogodowych i stanu gleby. Niskie opady w sezonie wymagają zwiększonej uwagi, aby nie dopuścić do suszy fizjologicznej.
Ochrona roślin i walka z chorobami
Zdrowa plantacja to podstawa wysokich zbiorów. Truskawki są narażone na wiele patogenów i szkodników, dlatego niezbędne są zabiegi profilaktyczne i interwencyjne.
Profilaktyka
- Czystość narzędzi i maszyn: odkażanie redukuje ryzyko przenoszenia patogenów.
- Rotacja upraw: co 3–4 lata przerwa w uprawie truskawek w tym samym miejscu.
- Współpraca z instytutem rolniczym: monitoring chorób i zalecenia fungicydów.
Program ochrony
- Preparaty grzybobójcze: stosować w fazie kwitnienia oraz tuż po zbiorach.
- Naturalni wrogowie: wprowadzanie drapieżnych roztoczy eliminuje przędziorki.
- Biopreparaty z mikoryza: wzmacniają system korzeniowy i zwiększają odporność.
W walce z szkodnikami, takimi jak skoczek czy mszyce, przydatne są feromony do monitoringu oraz pułapki lepowe. W razie silnego zachorowania należy reagować szybko, aby nie dopuścić do rozprzestrzenienia.
Zbiory i przechowywanie owoców
Moment zbiorów ma kluczowe znaczenie dla jakości truskawek. Owoce warto zbierać w słoneczny poranek, gdy rosą opadną większość wilgoci z liści i owoców, co przedłuża trwałość.
- Zrywanie całych owoców razem z szypułką ogranicza uszkodzenia.
- Unikanie zgniatania i nacisku – delikatne sortowanie w skrzynkach.
- Magazynowanie w temperaturze 0–2 °C i wilgotności 90–95%.
Dzięki właściwemu postępowaniu straty po zbiorach mogą zostać ograniczone nawet o 30–40%. Kluczowe jest też natychmiastowe chłodzenie owoców i transport w warunkach chłodniczych. Optymalne warunki przedłużają świeżość oraz zachowują intensywny kolor i smak.
